Það er með öllu ótækt að í hvert sinn sem fjallað er um breytingar á skattkerfinu þá skuli eiga að höggva í sjómannaafsláttinn í leiðinni.  Sjómannaafsláttur er hluti af tekjum sjómanna, lækkun eða skerðing er bein aðför að kjörum ákveðinnar starfsstéttar á Íslandi. Sjómenn eru sagðir hálaunastétt og beri að leggja sitt til samfélagsins í sama hlutfalli og aðrir skattborgarar. Sjómenn leggja sitt til samfélagsins og rúmlega það, allt tal um að sjómenn borgi ekki sinn skerf til samfélagsins er móðgun við sjómannsstéttina.

Íslenskir sjómenn vinna við áhættustörf, störf þar sem lífaldur er styttri en gengur og gerist auk þess að búa að jafnaði við minna atvinnuöryggi. Boðaður niðurskurður á aflaheimildum mun einnig valda sjómönnum umtalsverðum tekjumissi ef af verður. Þessi stétt launþega þarf að auki að taka þátt í rekstri útgerðarinnar með kaupum á olíu á skipin sem er nokkuð stór biti að kyngja, gleymum því ekki.  Þá er ótalinn fæðis og fatakostnaður sem hleypur á hundruðum þúsunda á ári.

Við núverandi ástand hefur verið hnýtt í sjómenn að þeir hafi það alveg nógu gott, það geri lágt gengi krónunnar og hagstætt fiskverð, þeir þurfi ekki sjómannaafsláttinn. Þannig hefur það svo sannarlega ekki verið undanfarin 7-8 ár. Sjómenn vinna fyrir hverri krónu hörðum höndum og eiga þær allar skilið.  Sjómannaafslátturinn er hluti af kjörum sjómanna og verður ekki af þeim tekin án þess að fyrir verði bætt með öðrum hætti.  Samtök sjómanna og sjómannsstéttin mun bregðast hart við ef stjórnvöld ætla sér að hreyfa við málum með þeim hætti að fella niður eða skerða sjómannaafsláttinn.   

Finnbogi Sveinbjörnsson, formaður Verkalýðsfélags Vestfirðinga

Sjá umfjöllun um frumvarp fjármálaráðherra um niðurfellingu sjómannaafsláttar á MBL.IS

Verkalýðsfélag Vestfirðinga mun aldrei sætta sig við að áratugalöng  barátta hreyfingarinnar fyrir bótakerfi atvinnulausra verði skert með þeim hætti sem nú hefur verið boðað, verði hugmyndir félagsmálaráðherra að veruleika. Atvinnuleysisbætur eru  hluti af samningsbundnum kjarabótum sem náðust fram í vinnudeilum um miðja síðustu öld. Þær verða ekki gefnar eftir  baráttulaust.  Launamenn sem greitt hefur verið af tryggingargjald eiga fullan bótarétt hjá sjóðnum óháð aldri, kyni eða búsetu og því með öllu óasættanlegt að á þeim verði brotið.

Hugmyndir ráðherra, sem ganga út á að skerða atvinnuleysisbætur um 50% á mánuði, beinast að ungu fólki á aldrinum 18 - 24 ára. Þetta þýðir að einstaklingurinn þarf að framfleyta sér á hálfum bótum eða 75 þúsund krónum á mánuði. Þetta mun einungis auka ennfrekar á vanda sveitarfélaga sem bera samkvæmt lögum framfærsluskyldu gagnvart þegnum sínum. En ekki er hægt að ætlast til að einstaklingurinn geti framfleytt sér af þessum smánarbótum. Þarna er verið að auka enn frekar á vanda þeirra sem þegar er gert að taka á sig auknar byrgðar, bæði með beinum skattahækkunum sem og með auknum jaðarsköttum.

Gera má ráð fyrir að ein afleiðingin verði enn frekari aukning vandamála sem tengjast  félagslegri einangrun þeirra sem missa vinnuna.  En samkvæmt lögum þá á Vinnumálastofnun að bjóða atvinnuleitendum virk vinnumarkaðsúrræði strax í upphafi atvinnuleysis.  Í þeim efnum hefur stofnunin því miður að miklu leiti brugðist.  Hvers á einn þjóðfélagshópur að gjalda sem þegar hefur verið greitt af fullt tryggingargjald og með þeim hætti skapað sér fullan bótarétt?

Fyrirhugaðar hugmyndir félagsmálaráðherra eru með öllu ónothæfar og til þess eins fallnar að höggva skörð í þær varnir sem verkalýðshreyfingin hefur náð fram til handa atvinnulausum og grafa undan núverandi bótakerfi.  Það er með öllu ótækt að auka álögur á þá sem efnaminni eru þegar  samtímis er horft upp á að stóreignafólk sleppi að miklu leyti við álögur í boðuðum aðgerðum ríkisstjórnarinnar í skattamálum.  

Finnbogi Sveinbjörnsson, formaður Verkalýðsfélags Vestfirðinga.

Eitt af brýnustu framhaldsverkefnum nýrrar ríkisstjórnar hlýtur að vera tímabundin aftenging vísitölu neysluverðs. Þannig verði hægt að draga úr jaðaráhrifum skattahækkana sem voru samþykkt af Alþingi í gærkvöldi. Verði þetta ekki gert mun allt tal um hina margfrægu skjaldborg heimilanna snúast upp í andhverfu sína.  Við höfum ekki farið varhluta af hækkuðum álögum á eldsneytisverð á undanförnum vikum. Það munar alla um þær 16 krónur sem bensínlíterinn hefur hækkað síðustu tvær vikur. Álögur á alla landsmenn í formi aukinna jaðarskatta verður að linna.

Öllum þessum hækkunum er dembt beint út í verðlagið með þeim afleiðingum að vísitala neysluverðs hækkar. Við vitum öll hvað það þýðir, jú, lánin okkar hækka, höfðu þau ekki hækkað nóg ?  Verðbólgan sem hefur verið á undanhaldi síðustu vikur fær nú aukið fóður til að hefja sig til flugs á nýjan leik með afleiðingum sem koma við okkur öll. Sem dæmi má nefna að aðgerðir gærkvöldsins hækka afborganir á 20 milljóna láni um u.þ.b 100 þúsund á ársgrundvelli, þá hækkar rekstur heimilisbílsins um 25- 30 þúsund. Aðgerðirnar hafa því rýrt lífskjörin á Íslandi svo um munar.

Þá er líka hægt að spyrja, hvaða skilaboð er verið að senda aðilum vinnumarkaðarins sem sitja nú að rökstólum og vinna að sameiginlegri lausn í kjaramálum?  Skilaboð ríkisstjórnarinnar eru augljós, henni kemur okkar vandi ekki við ! Fulltrúar ASÍ og SA mættu fyrir þingnefndir í gærkvöldi og mótmæltu frumvarpinu þar, enda hafa viðræður þeirra snúist út á að ná fram sátt með aðkomu ríkisstjórnarinnar á jákvæðan hátt. Framtíðarmöguleikar efnahagslegrar sáttar eiga ekki eingöngu að hvíla á herðum launþega í landinu. 

Það er ekki margt sem réttlætir þessa 2,7 milljarða tekjuaukningu fyrir ríkissjóð ef hún á eftir að kosta heimilin í landinu 7,8 milljarða í gegnum hækkun höfuðstóls verðtryggðra lána. Þá eru ótaldir u.þ.b 4 milljarða sem ríkið nær til sín í formi hækkunar vörugjalda. Framtíð heimila landsmanna er ekki björt ef laga á fjárlagahallan með auknum neyslusköttum sem leiða af sé hækkun vísitölunnar og þar með verðbótanna. Við verðum að vona að ríkisstjórnin snúi af villu og bregðist við þeim vanda sem þessar álögur valda heimilunum. Ef það verður ekki gert þá væri hægt að fullyrða að ríkisstjórnin væri strax komin úr takt við fólkið í landinu.

Allmörg fyrirtæki sem byggja rekstur sinn á vinnu verkafólks eða ófaglærðra virðast vissulega hafa úr meiru að moða en kom fram hjá Samtökum Atvinnulífsins í aðdraganda frestunar launahækkana. Þessi fyrirtæki hefðu að öllum líkindum getað greitt út umsamdar launahækkanir þann 1. mars sl. Nú ber svo við að eitt þessara fyrirtækja, HB - Grandi sem hafði fengið frest hjá launþegum til launahækkana, ákveður að greiða eigendum sínum all ríflegan arð. Arðgreiðslan sem um ræðir er engin ölmusa, kr. 150.000.000 já 150 milljónir króna,  hún hefði dugað til að greiða fiskvinnslufólks fyrirtækisins 13.500 króna hækkunina  í 8 ár, og svo segja menn að vinnsla og veiðar séu vart á vetur setjandi svo slæmt sé ástandið.

 

Bara það að láta hugann hvarfla að því að framkvæma slíkan gjörning er sem blaut tuska í andlit launþega sem voru nýbúnir að koma á móts við atvinnulífið og samþykkja frestun launahækkana. Það að framkvæma sýnir að siðblinda eiganda fyrirtækisins er algjör og ekki nema von að hinum almenna launamanni blöskri, enda grunntaxti eftir 7 ára starf í fiskvinnslu ekki nema 154.500 fyrir fullt starf án bónusa.

 

Þann 25. febrúar sl. var undirritað samkomulag á milli ASÍ og Samtaka atvinnulífsins ( SA ) um frestun á endurskoðun kjarasamninga. Þetta þýddi í raun að þær hækkanir sem áttu að skila sér í umslög launþega þan 1. mars sl. urðu ekki að veruleika. Þessu mótmæltu fimm stéttarfélög á landsbyggðinni og var Verkalýðsfélag Vestfirðinga eitt af þessum fimm félögum.  Voru helstu rök þessara stéttarfélaga að SA væri að fyrst og fremst að óska eftir sveiganleika vegna umsamdra launahækkana, en ekki að þeim yrði að fullu frestað.

Að sjálfsögðu var það óska staða fyrirtækjanna að fá launahækkunum frestað fram á sumarið og ávaxta þannig eigið fé, en það átti ekki að vera á kostnað hins almenna launamanns. 

 

Nú er svo komið að innan verkalýðshreyfingarinnar eru forustumenn í samninganefnd ASÍ að verða þess áskynja að líklega hefði verið í lagi hlusta betur á þennan háværa óþægilega minnihluta innan hreyfingarinnar sem taldi frestun hækkana ekki rétta leið. Það væri einfaldlega meira til skiptanna hjá fyrirtækjunum en Samtök atvinnulífsins hefðu látið í veðri vaka.  Þetta kemur glögglega fram í ummælum nokkurra af helstu forystumönnum samninganefndar launþega.

 

Á heimasíðu ASÍ er haft eftir forseta Alþýðusambandsins Gylfa Arnbjörnssyni að hann ætlist til þess að fyrirtækin sem betur standi láti starfsfólkið njóta ávinnings af góðri afkomu þeirra. Einnig má lesa á heimasíðu Eflingar stéttafélags ályktun þar sem stjórn félagsins hvetur þau fyrirtæki sem búa við arðsaman rekstur að standa við umsamdar hækkanir til launafólks. Þá er sömuleiðis haft eftir formanni Starfsgreinasambandsins, Kristjáni Gunnarssyni, í Morgunblaðinu í dag að það væri greinilegt að meiri innistæða væri fyrir hækkunum en komið hafi fram á samningafundum með SA og nú þyrfti að endurmeta þá ákvörðun sem tekin var um frestunina.

 

Þann 5. mars sl. beindi stjórn Verkalýðsfélags Vestfirðinga þeirri hvatningu til fyrirtækja að þau hækkuðu lægstu taxta þannig að enginn launamaður yrði undir lágmarkstekjutryggingu sem er kr.157.000. Það er fyrst og fremst fyrir dugnað hinna vinnandi handa starfsfólksins sem fyrirtækjum er skapaður grundvöllur fyrir betri afkomu. Það er starfsfólkið sem eru hin raunverulegu verðmæti fyrirtækjanna og skapa þann arð sem sum fyrirtæki velja að greiða eingöngu til útvalins hóps. Góðir eigendur og stjórnendur fyrirtækja eiga fyrst og síðast að hafa velferð og starfsánægju starfsfólksins að leiðarljósi. Það verður best gert með því að skipta kökunni jafnt á milli þeirra sem hafa tekið þátt við baksturinn.

Einnig má sjá umfjöllun mbl.is um málið og ummæli Jóhönnu Sigurðardóttir  forsætisráðherra um siðleysi eiganda HB - Granda

Á stjórnarfundi Verkalýðsfélags Vestfirðinga þann 2. mars sl. var frestun launahækkana til umræðu. Þrátt fyrir að mikilvægum árangri hafi verið náð með hækkun lágmarkstekjutryggingar upp fyrir grunnatvinnuleysisbætur þá vill stjórn félagsins beina eftirfarandi hvatningu til atvinnurekenda.

 

"Markmið kjarasamninganna frá 17.febrúar 2008 var að bæta hag þeirra lægst launuðu.  Þann 1.mars sl. hefðu laun verkafólks, sem fær greidd laun samkvæmt almennum taxta, átt að hækka um kr. 13.500 og hjá iðnaðarmönnum um kr. 17.500.   Launahækkanirnar sem hefur nú verið frestað hefðu því skipt þessa launþega miklu máli.   

 

Lágmarks taxti fyrir almenn störf sem ekki eru skilgreind í kjarasamningi eru kr.137.752 fyrir dagvinnu.  Um síðustu áramót hækkuðu grunnatvinnuleysisbætur í kr.149.523 og voru þá orðnar 11.771 krónum hærri en lágmarks taxti.

Frá og með 1.mars hækkaði lágmarkskauptrygging úr 145.000 í 157.000 fyrir dagvinnu ásamt bónus og vaktaálag. Til samanburðar  er lágmarkstaxti í fiskvinnslu  kr.144.153 fyrir dagvinnu.  Lágmarkstaxti í fiskvinnslu er því 12.847 krónum lægri en kauptryggingin. 

 

Í ljósi þessa er þeirri hvatningu beint til fyrirtækja að þau hækki taxtalaun þannig að enginn greiddur taxti verði undir lágmarkstekjutryggingu fyrir fullt starf í dagvinnu.

 

Kjósi atvinnurekendur þá leið að hækka laun nú þá munu þeir stuðla að aukinni velferð og starfsánægju á vinnustað, ásamt því að viðhalda þeim megin markmiðum kjarasamninganna frá 17. febrúar 2008 að bæta kjör þeirra lægst launuðu.

 

Með þessu móti væru atvinnurekendur einnig að koma á móts við þau meginmarkmið Samtaka atvinnulífsins að viðhalda stöðugleika sem og hvetja til virkrar þátttöku á vinnumarkaði."